
برای مدیریت چک در پروژه ساختمانی، هر چک باید با شمارهٔ صیادی، مبلغ، سررسید، طرفحساب و وضعیت (در جریان، وصولشده، برگشتی یا باطل) ثبت شود. این مقاله چرخهٔ کامل چک و روش ثبت آن را توضیح میدهد.
پاسخ کوتاه: مدیریت چک در پروژهٔ ساختمانی یعنی ثبت هر چک دریافتی و پرداختی با شمارهٔ صیادی، مبلغ، تاریخ سررسید، بانک، طرفحساب و پروژه و پیگیری وضعیت آن در چهار حالت: در جریان، وصولشده، برگشتی و باطل. با این کار در هر لحظه میدانید چه مبلغی در چند روز آینده باید پرداخت یا دریافت شود.
چک هنوز رایجترین ابزار پرداخت در صنعت ساختمان است: کارفرما صورت وضعیت را با چک پرداخت میکند، مصالحفروش چک مدتدار میگیرد و خریداران پیشخرید با چک اقساط میدهند. یک چک برگشتی یا سررسید فراموششده میتواند کل برنامهٔ مالی پروژه را به هم بریزد.
چرخهٔ عمر چک در پروژه
| وضعیت | معنی | اثر بر حسابها |
|---|---|---|
| در جریان | صادر/دریافت شده، هنوز نقد نشده | در موجودی بانک حساب نمیشود؛ طلب یا بدهی باز است. |
| وصولشده | وجه به حساب واریز یا از آن برداشت شد | موجودی بانک تغییر میکند و طلب/بدهی بسته میشود. |
| برگشتی | به دلیل کسری موجودی یا مشکل دیگر پرداخت نشد | طلب از صادرکننده دوباره باز میشود. |
| باطل | چک لغو یا با چک دیگری جایگزین شد | هیچ اثر مالی ندارد؛ فقط برای سابقه نگه داشته میشود. |

قانون جدید چک و سامانهٔ صیاد
بر اساس قانون اصلاح قانون صدور چک، چکهای جدید (صیادی) باید در سامانهٔ صیاد ثبت شوند: صادرکننده مشخصات و مبلغ را ثبت میکند، گیرنده آن را تأیید میکند و هر انتقال (پشتنویسی) هم باید در سامانه ثبت شود. پیامدهای مهم برای پیمانکار:
- قبل از دریافت چک، استعلام وضعیت اعتباری صادرکننده را انجام دهید.
- چکی را که در سامانه ثبت نشده قبول نکنید.
- برای خرجِ چک دریافتی (انتقال به مصالحفروش)، انتقال را در سامانه ثبت کنید.
روش ثبت چک دریافتی
- چک را با شمارهٔ صیادی، مبلغ، سررسید، بانک و صادرکننده ثبت کنید.
- آن را به طرفحساب (کارفرما یا خریدار) و در صورت لزوم به صورت وضعیت مربوط متصل کنید.
- در سررسید، وضعیت را به «وصولشده» تغییر دهید و حساب بانکی مقصد را مشخص کنید.
- اگر برگشت خورد، وضعیت را «برگشتی» کنید و پیگیری حقوقی را شروع کنید.
روش ثبت چک پرداختی
- چک را با حساب بانکی صادرکننده، مبلغ، سررسید و گیرنده ثبت کنید.
- به فاکتور مصالح، صورت وضعیت پیمانکار جزء یا هزینهٔ مربوط متصل کنید.
- در سررسید، موجودی حساب را کنترل و پس از پاسشدن وضعیت را «وصولشده» کنید.
گزارش سررسید: مهمترین ابزار پیشگیری از برگشت چک
هر هفته این سه عدد را کنار هم ببینید:

- موجودی فعلی حسابهای بانکی
- چکهای پرداختی که در ۳۰ روز آینده سررسید میشوند
- چکهای دریافتی همان بازه
اگر جمع چکهای پرداختی از موجودی بهعلاوهٔ دریافتیها بیشتر است، هنوز فرصت دارید با تمدید، فروش یا دریافت از کارفرما جلوی برگشت چک را بگیرید. این همان مدیریت جریان نقدی پروژه است.
مدیریت چک در اپتا
در بخش چکهای اپتا، چکهای دریافتی و پرداختی با وضعیتهای در جریان، وصولشده، برگشتی و باطل ثبت میشوند، به صورتوضعیتها متصل میشوند و امکان وصول خودکار در سررسید وجود دارد. در نتیجه موجودی بانک و ماندهحساب طرفحسابها همیشه با واقعیت هماهنگ است.
جمعبندی
چک ابزار اعتبار است، نه پول نقد. تا وقتی وصول نشده، نباید روی آن حساب کنید. ثبت کامل هر چک، بهروزکردن وضعیت آن و مرور هفتگی سررسیدها، سه عادتی است که پروژه را از بحران چک برگشتی دور نگه میدارد.
پرسشهای متداول
چک در جریان وصول یعنی چه؟
چکی است که دریافت یا صادر شده اما هنوز سررسید آن نرسیده یا وجه آن نقد نشده است. تا زمان وصول، مبلغ آن نباید جزو موجودی بانک حساب شود.
با چک برگشتی در حسابداری چه کنیم؟
وضعیت چک را به «برگشتی» تغییر دهید تا طلب از صادرکننده دوباره باز شود. مبلغ آن در ماندهحساب طرفحساب بهعنوان بدهکاری باقی میماند تا وصول یا چک جایگزین دریافت شود.
آیا ثبت چک در سامانه صیاد الزامی است؟
طبق قانون اصلاح قانون صدور چک، چکهای جدید (صیادی) باید توسط صادرکننده در سامانهٔ صیاد ثبت و توسط گیرنده تأیید شوند؛ انتقال چک هم باید در سامانه ثبت شود. بدون ثبت، بانک چک را پرداخت نمیکند.
چطور از کسری موجودی در سررسید چکهای پرداختی جلوگیری کنیم؟
فهرست چکهای پرداختی را بر اساس تاریخ سررسید مرتب کنید و هر هفته با موجودی بانک و چکهای دریافتی همان بازه مقایسه کنید. نرمافزارهای حسابداری این گزارش را خودکار میسازند.
تیم محتوای اپتا؛ راهنمای ساده و کاربردی حسابداری و مدیریت مالی برای پیمانکاران ساختمانی. اینجا هر آنچه یک پیمانکار برای مدیریت مالی پروژه لازم دارد را به زبان روان توضیح میدهیم.
آمادهای مالی پروژهات را ساده کنی؟
۱۴ روز رایگان اپتا را امتحان کن؛ بدون نیاز به دانش حسابداری.
شروع رایگانمطالب مرتبط
مدیریت مالینرمافزار حسابداری پیمانکاری: راهنمای کامل انتخاب بهترین گزینه در ۱۴۰۵
نرمافزار حسابداری پیمانکاری ابزاری است که هزینه، درآمد، صورتوضعیت، چک و دستمزد هر پروژهٔ ساختمانی را جدا ثبت میکند و سود و زیان واقعی پروژه را نشان میدهد. در این راهنما ۱۰ معیار انتخاب را بررسی میکنیم.
صورتوضعیت و پیمانصورت وضعیت چیست؟ آموزش تهیه صورت وضعیت پیمانکاری قدمبهقدم (با مثال)
صورت وضعیت سندی است که پیمانکار بر اساس کار انجامشده در یک دوره برای کارفرما صادر میکند تا مبلغ آن را دریافت کند. در این مقاله انواع صورت وضعیت، اجزای آن و نحوهٔ محاسبهٔ مبلغ خالص را با مثال عددی توضیح میدهیم.
صورتوضعیت و پیمانحسن انجام کار چیست؟ محاسبه، ثبت حسابداری و زمان آزادسازی ۱۰ درصد
حسن انجام کار مبلغی (معمولاً ۱۰ درصد) است که کارفرما از هر پرداخت به پیمانکار کسر و نزد خود نگه میدارد تا کیفیت کار تضمین شود. نصف آن پس از تحویل موقت و بقیه پس از تحویل قطعی آزاد میشود.
دیدگاهها(۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. اولین نفر باشید!
دیدگاه خود را بنویسید
دیدگاه شما پس از تأیید مدیر منتشر میشود.