صورت وضعیت چیست؟ آموزش تهیه صورت وضعیت پیمانکاری قدمبهقدم (با مثال)
صورت وضعیت سندی است که پیمانکار بر اساس کار انجامشده در یک دوره برای کارفرما صادر میکند تا مبلغ آن را دریافت کند. در این مقاله انواع صورت وضعیت، اجزای آن و نحوهٔ محاسبهٔ مبلغ خالص را با مثال عددی توضیح میدهیم.
پاسخ کوتاه: صورت وضعیت (Progress Payment Statement) سندی است که پیمانکار بر اساس مقدار کار انجامشده در یک دورهٔ مشخص تهیه میکند و پس از تأیید مشاور یا کارفرما، مبلغ آن پس از کسر کسورات قانونی (مثل ۱۰٪ حسن انجام کار) به پیمانکار پرداخت میشود. صورت وضعیت دو نوع اصلی دارد: موقت (در طول کار) و قطعی (پس از پایان کار).
در پروژههای ساختمانی کارفرما معمولاً کل مبلغ قرارداد را یکجا پرداخت نمیکند. پیمانکار کار را مرحلهبهمرحله انجام میدهد و در پایان هر دوره، با صورت وضعیت نشان میدهد چه مقدار کار انجام شده و چه مبلغی طلبکار است. هر خطا در صورت وضعیت یعنی دیرتر یا کمتر پول گرفتن؛ پس یادگرفتن اصول آن برای هر پیمانکار ضروری است.
صورت وضعیت چیست و چه کاربردی دارد؟
صورت وضعیت سه کار اصلی انجام میدهد:
- مبنای پرداخت: کارفرما فقط بر اساس صورت وضعیت تأییدشده پرداخت میکند.
- سند پیشرفت پروژه: نشان میدهد چند درصد از کار قرارداد انجام شده است.
- مدرک حقوقی و مالیاتی: در اختلافات، تسویهحساب با بیمه و ممیزی مالیاتی به صورت وضعیتها استناد میشود.
انواع صورت وضعیت
| نوع | زمان صدور | ویژگی |
|---|---|---|
| صورت وضعیت موقت | در طول اجرا (معمولاً ماهانه) | مبالغ علیالحساب است و در صورت وضعیت قطعی اصلاح میشود. |
| صورت وضعیت قطعی | پس از اتمام و تحویل موقت کار | مقادیر نهایی، تعدیل و اضافه/کسر کار مشخص میشود. |
| صورت وضعیت تعدیل | همراه یا جدا از صورت وضعیت اصلی | اثر تورم بر اساس شاخصهای رسمی (در قراردادهای دارای تعدیل). |
| صورت وضعیت کارکرد | قراردادهای ساعتی یا ماشینآلات | بر اساس ساعت یا روز کارکرد، نه احجام. |
در پیمانهای دولتی معمولاً از روش تجمعی استفاده میشود: هر صورت وضعیت کل کار از ابتدای پروژه تا امروز را نشان میدهد و مبلغ این دوره = مبلغ تجمعی این دوره − مبلغ تجمعی دورهٔ قبل.
اجزای یک صورت وضعیت
- مشخصات: نام پروژه، شمارهٔ قرارداد، شمارهٔ صورت وضعیت و دورهٔ زمانی.
- فهرست ردیفها: شرح کار، واحد (مترمکعب، مترمربع، کیلوگرم...)، مقدار و قیمت واحد.
- مبلغ ناخالص: جمع مقدار × قیمت واحد همهٔ ردیفها.
- کسورات: حسن انجام کار، سپردهٔ بیمه، مالیات علیالحساب، استهلاک پیشپرداخت و علیالحسابهای قبلی.
- اضافات: ارزش افزوده (در صورت مشمول بودن) و تعدیل.
- مبلغ خالص قابل پرداخت و امضای پیمانکار، ناظر/مشاور و کارفرما.
مثال عددی: محاسبهٔ مبلغ خالص صورت وضعیت
فرض کنید مبلغ ناخالص صورت وضعیت شمارهٔ ۳ یک پیمانکار اسکلت، ۱٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال باشد و قرارداد مشمول کسورات رایج باشد (اعداد صرفاً نمونهاند و درصدها را باید از قرارداد خودتان بردارید):
| ردیف | شرح | مبلغ (ریال) |
|---|---|---|
| ۱ | مبلغ ناخالص کار این دوره | ۱٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| ۲ | کسر ۱۰٪ حسن انجام کار | (۱۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰) |
| ۳ | کسر ۵٪ سپردهٔ بیمه | (۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰) |
| ۴ | کسر ۳٪ مالیات علیالحساب (ماده ۱۰۴) | (۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰) |
| ۵ | استهلاک پیشپرداخت | (۱۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰) |
| ۶ | خالص قابل پرداخت | ۷۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
همانطور که میبینید، از هر یک میلیارد کار، ممکن است فقط حدود ۷۰ درصد همان لحظه نقد شود. پیمانکاری که این اختلاف را در بودجه و برنامهٔ نقدینگی خود پیشبینی نکند، با کمبود پول برای خرید مصالح و پرداخت دستمزد روبهرو میشود. جزئیات هر کسر را در مقالهٔ کسورات قانونی صورت وضعیت توضیح دادهایم.
مراحل تهیهٔ صورت وضعیت قدمبهقدم
- برداشت مقادیر (متره): مقدار دقیق کار انجامشده را از روی نقشه و اندازهگیری در محل استخراج کنید.
- تطبیق با فهرستبها یا قرارداد: قیمت واحد هر ردیف را از قرارداد یا فهرستبهای مربوط بردارید.
- محاسبهٔ مبلغ ناخالص: مقدار × قیمت واحد را برای هر ردیف حساب و جمع کنید.
- اعمال کسورات و اضافات مطابق قرارداد.
- پیوست مستندات: صورتجلسات، دستورکارها و عکسها برای ردیفهای اضافهکار.
- ارسال برای تأیید ناظر یا مشاور و سپس کارفرما.
- ثبت در حسابداری و پیگیری وصول: مبلغ طلب، پرداختهای دریافتی و مانده را دنبال کنید.
اشتباهات رایج در صورت وضعیت
- فراموشکردن ردیفهای اضافهکار که صورتجلسه ندارند.
- جمعزدن دستی و خطای محاسباتی در روش غیرتجمعی.
- پیگیرینکردن حسن انجام کار و سپردهٔ بیمهای که باید بعداً آزاد شود.
- ثبتنکردن چکهای دریافتی بابت صورت وضعیت و ندانستن ماندهٔ واقعی طلب.
ثبت و پیگیری صورت وضعیت در اپتا
در بخش صورتوضعیتهای اپتا مبلغ ناخالص و درصد حسن انجام کار را وارد میکنید و مبلغ خالص خودکار محاسبه میشود. سپس هر پرداخت نقدی یا چک مربوط به آن صورت وضعیت را ثبت میکنید تا مانده و وضعیت تسویه همیشه مشخص باشد. در گزارش طرفحساب هم میبینید هر کارفرما یا پیمانکار جزء دقیقاً چقدر بدهکار یا طلبکار است.
جمعبندی
صورت وضعیت ستون فقرات گردش مالی هر پیمانکار است. اگر مقادیر دقیق برداشت شود، کسورات درست اعمال شود و ماندهها تا تسویه پیگیری شود، هم زودتر پول میگیرید و هم در تسویهحساب نهایی ضرر نمیکنید.
صورت وضعیتهایتان را در اپتا ثبت و پیگیری کنید — ۱۴ روز رایگان
پرسشهای متداول
صورت وضعیت به زبان ساده چیست؟
صورت وضعیت فهرست کارهایی است که پیمانکار در یک دوره (مثلاً یک ماه) انجام داده، بههمراه مقدار، قیمت واحد و مبلغ کل آنها. کارفرما پس از بررسی و تأیید، مبلغ آن را پس از کسر کسورات قانونی پرداخت میکند.
فرق صورت وضعیت موقت و قطعی چیست؟
صورت وضعیت موقت در طول اجرای کار و معمولاً ماهانه صادر میشود و مبالغ آن علیالحساب است. صورت وضعیت قطعی پس از پایان کار و تحویل، مقادیر نهایی و تعدیلها را مشخص میکند و مبنای تسویهحساب نهایی است.
صورت وضعیت تجمعی یعنی چه؟
در روش تجمعی، هر صورت وضعیت کل کارهای انجامشده از ابتدای پروژه تا آن تاریخ را نشان میدهد و مبلغ قابل پرداخت این دوره از تفاضل آن با صورت وضعیت قبلی به دست میآید. این روش خطای جمعزدن را کم میکند و در پیمانهای دولتی رایج است.
چه مبالغی از صورت وضعیت کسر میشود؟
معمولاً ۱۰٪ حسن انجام کار، سپردهٔ بیمه (در قراردادهای مشمول، معمولاً ۵٪)، مالیات علیالحساب ماده ۱۰۴ (۳٪)، استهلاک پیشپرداخت و هر علیالحساب قبلی. ارزش افزوده در صورت مشمول بودن به مبلغ اضافه میشود.
چطور صورت وضعیت را در نرمافزار ثبت کنیم؟
در اپتا کافی است مبلغ ناخالص صورت وضعیت و درصد حسن انجام کار را وارد کنید؛ مبلغ خالص خودکار محاسبه میشود و با ثبت هر پرداخت یا اتصال چک، ماندهٔ صورت وضعیت و وضعیت تسویه بهروز میشود.
تیم محتوای اپتا؛ راهنمای ساده و کاربردی حسابداری و مدیریت مالی برای پیمانکاران ساختمانی. اینجا هر آنچه یک پیمانکار برای مدیریت مالی پروژه لازم دارد را به زبان روان توضیح میدهیم.
آمادهای مالی پروژهات را ساده کنی؟
۱۴ روز رایگان اپتا را امتحان کن؛ بدون نیاز به دانش حسابداری.
شروع رایگانمطالب مرتبط
صورتوضعیت و پیمانحسن انجام کار چیست؟ محاسبه، ثبت حسابداری و زمان آزادسازی ۱۰ درصد
حسن انجام کار مبلغی (معمولاً ۱۰ درصد) است که کارفرما از هر پرداخت به پیمانکار کسر و نزد خود نگه میدارد تا کیفیت کار تضمین شود. نصف آن پس از تحویل موقت و بقیه پس از تحویل قطعی آزاد میشود.
مدیریت مالینرمافزار حسابداری پیمانکاری: راهنمای کامل انتخاب بهترین گزینه در ۱۴۰۵
نرمافزار حسابداری پیمانکاری ابزاری است که هزینه، درآمد، صورتوضعیت، چک و دستمزد هر پروژهٔ ساختمانی را جدا ثبت میکند و سود و زیان واقعی پروژه را نشان میدهد. در این راهنما ۱۰ معیار انتخاب را بررسی میکنیم.
قوانین و مالیاتکسورات قانونی صورت وضعیت: بیمه، مالیات ۳٪، حسن انجام کار و ارزش افزوده
کسورات قانونی صورت وضعیت شامل حسن انجام کار، سپردهٔ بیمهٔ تأمین اجتماعی، مالیات علیالحساب ماده ۱۰۴ و استهلاک پیشپرداخت است و ارزش افزوده به مبلغ اضافه میشود. در این مقاله هر کسر را با مثال توضیح میدهیم.
دیدگاهها(۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. اولین نفر باشید!
دیدگاه خود را بنویسید
دیدگاه شما پس از تأیید مدیر منتشر میشود.