صورت‌وضعیت و پیمان

حسن انجام کار چیست؟ محاسبه، ثبت حسابداری و زمان آزادسازی ۱۰ درصد

تیم اپتا۳ دقیقه
حسن انجام کار چیست؟ محاسبه، ثبت حسابداری و زمان آزادسازی ۱۰ درصد

حسن انجام کار مبلغی (معمولاً ۱۰ درصد) است که کارفرما از هر پرداخت به پیمانکار کسر و نزد خود نگه می‌دارد تا کیفیت کار تضمین شود. نصف آن پس از تحویل موقت و بقیه پس از تحویل قطعی آزاد می‌شود.

پاسخ کوتاه: حسن انجام کار، مبلغی معمولاً برابر ۱۰ درصد از هر پرداخت است که کارفرما از صورت وضعیت پیمانکار کسر و نزد خود نگه می‌دارد تا کیفیت و رفع نقص کار تضمین شود. طبق روال رایج، نیمی از آن پس از تحویل موقت و نیم دیگر پس از تحویل قطعی (پایان دورهٔ تضمین) به پیمانکار برمی‌گردد.

اگر پیمانکار باشید، حتماً دیده‌اید که از هر صورت وضعیت مبلغی با عنوان «حسن انجام کار» کم می‌شود. این پول مال شماست، اما ماه‌ها و گاهی بیش از یک سال نزد کارفرما می‌ماند. در یک پروژهٔ بزرگ، مجموع این مبالغ به رقمی می‌رسد که اگر پیگیری نشود، عملاً از دست می‌رود.

حسن انجام کار چیست؟

حسن انجام کار یک تضمین مالی است. کارفرما با نگه‌داشتن بخشی از مبلغ کار مطمئن می‌شود که اگر بعد از تحویل ایرادی در کار پیدا شد (مثلاً ترک، نشتی یا نقص تأسیسات) پیمانکار برای رفع آن برمی‌گردد. در پیمان‌های دولتی و عمرانی این موضوع در شرایط عمومی پیمان آمده و در قراردادهای خصوصی هم معمولاً به همین شکل تکرار می‌شود.

حسن انجام کار چگونه محاسبه می‌شود؟

فرمول ساده است:

نمودار انباشت مبلغ حسن انجام کار پس از سه صورت وضعیت
پس از سه صورت وضعیت، ۳۰۰ میلیون ریال از پول پیمانکار نزد کارفرماست.

حسن انجام کار هر دوره = مبلغ ناخالص صورت وضعیت × درصد حسن انجام کار

صورت وضعیتمبلغ ناخالص (ریال)۱۰٪ حسن انجام کارجمع تجمعی نزد کارفرما
شمارهٔ ۱۸۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰۸۰٬۰۰۰٬۰۰۰۸۰٬۰۰۰٬۰۰۰
شمارهٔ ۲۱٬۲۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰۱۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰۲۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰
شمارهٔ ۳۱٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰۱۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰۳۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰

در این مثال، پس از سه صورت وضعیت، ۳۰۰ میلیون ریال از پول پیمانکار نزد کارفرماست. اگر پروژه ۱۵ صورت وضعیت داشته باشد، این رقم می‌تواند به ده‌ها درصد از سود کل پروژه برسد.

زمان آزادسازی حسن انجام کار

  1. پس از تحویل موقت: وقتی کار تمام و به‌صورت موقت تحویل کارفرما شد، معمولاً ۵۰٪ از حسن انجام کار آزاد می‌شود.
  2. دورهٔ تضمین: پیمانکار در این دوره (اغلب ۱۲ ماه) مسئول رفع نقص‌هاست.
  3. پس از تحویل قطعی: اگر نقصی باقی نمانده باشد، ۵۰٪ باقی‌مانده هم آزاد می‌شود.
خط زمانی آزادسازی حسن انجام کار از کسر تا تحویل موقت و قطعی
نیمی از حسن انجام کار پس از تحویل موقت و نیم دیگر پس از تحویل قطعی آزاد می‌شود.

نکته: پیمانکار در بسیاری از پیمان‌ها می‌تواند با سپردن ضمانت‌نامهٔ بانکی معادل مبلغ کسرشده، وجه نقد را زودتر آزاد کند. این کار در دوره‌های تورمی بسیار به‌صرفه است، چون ارزش پول نقدی که یک سال نزد کارفرما می‌ماند کاهش می‌یابد.

فرق حسن انجام کار با سپردهٔ بیمه و ضمانت‌نامهٔ انجام تعهدات

عنوانهدفزمان استرداد
حسن انجام کارتضمین کیفیت و رفع نقصنصف پس از تحویل موقت، نصف پس از تحویل قطعی
سپردهٔ بیمهتضمین پرداخت حق بیمهٔ کارکنان پروژهپس از ارائهٔ مفاصاحساب تأمین اجتماعی
ضمانت‌نامهٔ انجام تعهداتتضمین اجرای کامل قراردادمعمولاً پس از تحویل موقت

برای آشنایی با همهٔ کسرها، مقالهٔ کسورات قانونی صورت وضعیت را بخوانید.

ثبت حسن انجام کار در حسابداری پیمانکار

بزرگ‌ترین اشتباه این است که پیمانکار فقط مبلغ خالص دریافتی را درآمد ثبت کند. در این حالت حسن انجام کار نه در درآمد دیده می‌شود و نه در مطالبات، و عملاً از حافظهٔ حسابداری پاک می‌شود. روش درست:

  • درآمد = مبلغ ناخالص صورت وضعیت (کار انجام شده است).
  • دریافتی = مبلغ خالص پرداخت‌شده.
  • طلب حسن انجام کار = مبلغ کسرشده که به‌صورت جداگانه تا آزادسازی پیگیری می‌شود.

در اپتا کافی است در هر صورت وضعیت درصد حسن انجام کار را وارد کنید (یا درصد پیش‌فرض را در تنظیمات پروژه تعیین کنید)؛ مبلغ ناخالص، حسن انجام کار و خالص جدا محاسبه و نگهداری می‌شود و همیشه می‌دانید چقدر از پولتان نزد کارفرماست.

چک‌لیست پیگیری حسن انجام کار

  • تاریخ تحویل موقت و قطعی هر پروژه را ثبت کنید.
  • مبلغ تجمعی حسن انجام کار هر کارفرما را هر ماه کنترل کنید.
  • صورت‌جلسهٔ رفع نقص‌ها را بایگانی کنید تا در تحویل قطعی مشکلی پیش نیاید.
  • امکان جایگزینی با ضمانت‌نامهٔ بانکی را بررسی کنید.

جمع‌بندی

حسن انجام کار پول ازدست‌رفته نیست؛ طلبی است که با پیگیری درست برمی‌گردد. کافی است مبلغ آن را از همان صورت وضعیت اول جدا ثبت کنید و تاریخ‌های تحویل را فراموش نکنید.

حسن انجام کار و مانده‌های هر کارفرما را در اپتا پیگیری کنید — ۱۴ روز رایگان

برچسب‌ها:#حسن انجام کار#سپرده حسن انجام کار#آزادسازی حسن انجام کار#کسورات پیمان#شرایط عمومی پیمان

پرسش‌های متداول

حسن انجام کار چند درصد است؟

در پیمان‌های مشمول شرایط عمومی پیمان، کارفرما ۱۰ درصد از مبلغ هر پرداخت را به‌عنوان تضمین حسن انجام کار کسر می‌کند. در قراردادهای خصوصی این درصد با توافق طرفین تعیین می‌شود و ممکن است کمتر یا بیشتر باشد.

حسن انجام کار چه زمانی آزاد می‌شود؟

طبق روال شرایط عمومی پیمان، نصف مبلغ حسن انجام کار پس از تحویل موقت و نصف دیگر پس از تحویل قطعی (پایان دورهٔ تضمین، معمولاً یک‌ساله) به پیمانکار مسترد می‌شود؛ به شرط آنکه نقصی در کار نباشد.

آیا می‌توان به‌جای کسر حسن انجام کار ضمانت‌نامه داد؟

بله، در بسیاری از پیمان‌ها پیمانکار می‌تواند با ارائهٔ ضمانت‌نامهٔ بانکی معادل مبلغ کسرشده، وجه نقد حسن انجام کار را آزاد کند. این کار به نقدینگی پیمانکار کمک زیادی می‌کند.

حسن انجام کار در حسابداری پیمانکار چطور ثبت می‌شود؟

از دید پیمانکار، حسن انجام کار درآمدِ ازدست‌رفته نیست بلکه یک «طلب» از کارفرماست. باید آن را جدا از سایر مطالبات ثبت و تا زمان آزادسازی پیگیری کرد؛ در غیر این صورت معمولاً فراموش می‌شود.

اگر پیمانکار نقص کار را رفع نکند چه می‌شود؟

کارفرما می‌تواند هزینهٔ رفع نقص را از محل حسن انجام کار برداشت کند و فقط باقی‌مانده را به پیمانکار بازگرداند.

نوشتهٔ تیم اپتا
تیم محتوای اپتا

تیم محتوای اپتا؛ راهنمای ساده و کاربردی حسابداری و مدیریت مالی برای پیمانکاران ساختمانی. اینجا هر آنچه یک پیمانکار برای مدیریت مالی پروژه لازم دارد را به زبان روان توضیح می‌دهیم.

آماده‌ای مالی پروژه‌ات را ساده کنی؟

۱۴ روز رایگان اپتا را امتحان کن؛ بدون نیاز به دانش حسابداری.

شروع رایگان

مطالب مرتبط

صورت وضعیت چیست؟ آموزش تهیه صورت وضعیت پیمانکاری قدم‌به‌قدم (با مثال)
صورت‌وضعیت و پیمان

صورت وضعیت چیست؟ آموزش تهیه صورت وضعیت پیمانکاری قدم‌به‌قدم (با مثال)

صورت وضعیت سندی است که پیمانکار بر اساس کار انجام‌شده در یک دوره برای کارفرما صادر می‌کند تا مبلغ آن را دریافت کند. در این مقاله انواع صورت وضعیت، اجزای آن و نحوهٔ محاسبهٔ مبلغ خالص را با مثال عددی توضیح می‌دهیم.

۴ دقیقه مطالعه۸ مهر ۱۴۰۵
نرم‌افزار حسابداری پیمانکاری: راهنمای کامل انتخاب بهترین گزینه در ۱۴۰۵
مدیریت مالی

نرم‌افزار حسابداری پیمانکاری: راهنمای کامل انتخاب بهترین گزینه در ۱۴۰۵

نرم‌افزار حسابداری پیمانکاری ابزاری است که هزینه، درآمد، صورت‌وضعیت، چک و دستمزد هر پروژهٔ ساختمانی را جدا ثبت می‌کند و سود و زیان واقعی پروژه را نشان می‌دهد. در این راهنما ۱۰ معیار انتخاب را بررسی می‌کنیم.

۵ دقیقه مطالعه۸ مهر ۱۴۰۵
کسورات قانونی صورت وضعیت: بیمه، مالیات ۳٪، حسن انجام کار و ارزش افزوده
قوانین و مالیات

کسورات قانونی صورت وضعیت: بیمه، مالیات ۳٪، حسن انجام کار و ارزش افزوده

کسورات قانونی صورت وضعیت شامل حسن انجام کار، سپردهٔ بیمهٔ تأمین اجتماعی، مالیات علی‌الحساب ماده ۱۰۴ و استهلاک پیش‌پرداخت است و ارزش افزوده به مبلغ اضافه می‌شود. در این مقاله هر کسر را با مثال توضیح می‌دهیم.

۴ دقیقه مطالعه۸ مهر ۱۴۰۵

دیدگاه‌ها(۰)

هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. اولین نفر باشید!

دیدگاه خود را بنویسید

دیدگاه شما پس از تأیید مدیر منتشر می‌شود.